Meningiom

Meningiom, beyni saran zarlardan kaynaklanan ve beyin dokusunun dışında büyüyen bir tümördür. Erişkinlerde en sık görülen beyin tümörüdür ve büyük çoğunluğu iyi huyludur: yavaş büyür, beyne yayılmaz, beyni iterek yer kaplar. Tedavi kararını belirleyen şey tümörün huyu değil, nerede olduğu ve ne kadar büyüdüğüdür.

Nasıl fark edilir

Meningiomların önemli bir bölümü belirti vermeden, başka bir nedenle çekilen MR’da bulunur. Belirti verenlerde tablo yerleşime göre değişir: aylar içinde artan baş ağrısı, nöbet, bir tarafta güçsüzlük, görme alanında daralma ya da koku alma kaybı. Kafa tabanı yerleşimli meningiomlar sıklıkla kranial sinir belirtileriyle, örneğin çift görme ya da yüzde uyuşmayla ortaya çıkar.

Hangi tetkikler yapılır

Kontrastlı MR çoğu olguda tanıyı büyük olasılıkla koyar; kesin tanı patoloji incelemesiyle konur. Tümörün zarla ilişkisi ve komşu damarları saran ya da iten yapısı burada görülür. Kafa tabanı meningiomlarında kemik tutulumunu görmek için ince kesitli BT, damarları saran tümörlerde BT anjiyografi eklenir. Büyük damarlarla iç içe geçmiş tümörlerde ameliyat öncesi anjiyografi gerekebilir.

İzlem mi, ameliyat mı

Küçük, belirti vermeyen ve büyümeyen meningiomlar çoğunlukla ameliyat edilmez, belirli aralıklarla MR ile izlenir. Ameliyat şu durumlarda gündeme gelir: tümör belirti veriyorsa, kontrol görüntülemede büyüyorsa, çevresindeki beyinde ödeme yol açıyorsa ya da hasta gençse ve tümör büyüme eğilimindeyse. Radyocerrahi, ameliyata uygun olmayan hastalarda ya da ameliyat sonrası kalan tümörde bir seçenektir.

Ameliyat

Konveksite meningiomlarında, yani kafatasının hemen altındaki tümörlerde, tümör kaynaklandığı zar ve tutulu kemikle birlikte çıkarılır; bu yerleşimde tam çıkarım genellikle mümkündür. Kafa tabanı meningiomlarında tümör kranial sinirleri ve büyük damarları sarmış olabilir; burada plan hastanın MR ve BT verisinden ürettiğim üç boyutlu model üzerinde, hangi sinirin nerede karşılanacağı önceden görülerek yapılır. Ameliyat boyunca ilgili sinirler nöromonitörizasyonla izlenir. Tümörün bir damarı ya da siniri saran parçasını yerinde bırakıp radyocerrahiyle izlemek, o parçayı zorla almaktan daha güvenlidir; bu tercih ameliyat öncesinde hastayla konuşulur.

Patoloji ve izlem

Çıkarılan tümör patolojide derecelendirilir. Meningiomların büyük çoğunluğu birinci derecedir ve tam çıkarım sonrasında çoğunlukla MR takibi yeterlidir. Daha az görülen atipik ve anaplastik meningiomlarda radyoterapi gerekebilir; bu karar radyasyon onkolojisiyle birlikte verilir. Kontrol MR’ları ilk yıllarda daha sık, sonra seyrelerek sürer.

Görüşmede sorabileceğiniz sorular

• Tümörüm nerede ve komşuluğunda hangi sinir ya da damarlar var?
• Benim durumumda izlem yerine ameliyat önerilmesinin gerekçesi nedir?
• Tümörün tamamı çıkarılabilir mi; çıkarılamazsa plan nedir?
• Patoloji sonucu tedaviyi nasıl değiştirir?