Beyin Metastazı

Beyin metastazı, vücudun başka bir yerindeki kanserin beyne yayılmasıdır; en sık akciğer, meme, böbrek kanserleri ve melanomdan kaynaklanır. Bazen bilinen bir kanserin izleminde ortaya çıkar, bazen de ilk bulgu beyindeki tümördür ve kanserin kaynağı sonradan bulunur. Beyin metastazının tedavisi tek bir uzmanlığın işi değildir; karar beyin cerrahisi, radyasyon onkolojisi ve tıbbi onkolojinin birlikte verdiği bir karardır.

Nasıl fark edilir

Belirtiler tümörün yerine ve çevresindeki ödeme bağlıdır: günler içinde artan baş ağrısı, bulantı, bir tarafta güçsüzlük, konuşma bozukluğu, denge kaybı ya da nöbet. Kanser tanısı olan hastalarda bu belirtiler ortaya çıktığında beyin görüntülemesi geciktirilmemelidir.

Hangi tetkikler yapılır

Kontrastlı MR metastazların sayısını, yerini ve çevre ödemi gösterir. Kanserin kaynağı bilinmiyorsa vücut taraması (PET-BT) yapılır. Sistemik hastalığın güncel evresi, önceki tedaviler ve hastanın genel durumu tedavi kararında görüntüler kadar belirleyicidir.

Ne zaman ameliyat

Beyin metastazlarının çoğu radyocerrahiyle, yani tek ya da birkaç seansta odaklanmış ışın tedavisiyle kontrol altına alınır. Ameliyat şu durumlarda öne çıkar:

• Tümör büyükse ve beyne bası yapıyorsa; ödem ve basınç belirtilerini en hızlı gideren yöntem cerrahidir.
• Tek ya da az sayıda metastaz varsa ve sistemik hastalık kontrol altındaysa.
• Tanı için doku gerekiyorsa; kanserin kaynağı bilinmiyor ya da tümörün metastaz mı başka bir şey mi olduğu belirsizse.
• Radyocerrahi sonrasında tümör büyümeye devam ediyorsa.

Bu karar tümör konseyinde verilir; ameliyat edilen hastalarda ameliyat yatağına radyocerrahi eklenmesi çoğu zaman ayrıca değerlendirilir.

Ameliyat

Metastazlar genellikle beyin dokusundan görece iyi sınırla ayrılır; bu, tümörü bütün olarak ya da parça parça çıkarmayı mümkün kılar. Hareket ve konuşma alanına komşu metastazlarda nöromonitörizasyon ya da uyanık kraniotomi kullanırım. Ameliyat içi ultrasonografiyi kullanıyorum: cerrahi alandan gerçek zamanlı görüntü sağlar; bulguları doğrudan gözlem ve diğer görüntülerle birlikte yorumlanır. Bu yöntemin metastaz cerrahisindeki değeri ve sınırları üzerine yayınım Yayınlar sayfasındadır.

Ameliyattan sonra

Hastanede kalış genellikle kısadır; nörolojik belirtiler ödemin çözülmesiyle birlikte çoğu zaman ameliyattan sonraki günlerde geriler. Patoloji sonucu onkoloji tedavisini yönlendirir. Ameliyat yatağına radyocerrahi, sistemik tedavinin sürdürülmesi ve düzenli MR kontrolleri tedavinin devamıdır; yeni metastazlar bu kontrollerde erken yakalanır.

Görüşmede sorabileceğiniz sorular

• Benim durumumda ameliyat mı radyocerrahi mi öne çıkıyor ve neden?
• Ameliyat, onkoloji tedavimi ne kadar süreyle keser?
• Ameliyattan sonra ışın tedavisi gerekecek mi?
• Kontrol MR’ları hangi sıklıkla yapılacak?